Octrooistudie helpt productbouwers beslissen welk slim product ze best ontwikkelen

Het slim en geconnecteerd maken van zijn product biedt een productbouwer een brede waaier aan nieuwe mogelijkheden om waarde te creëren, maar dit stelt hem ook voor een heleboel keuzes. Octrooien bevatten uiterst waardevolle informatie die hem helpt om onderbouwde keuzes te maken bij het slim maken van zijn product. De combinatie met andere bronnen van economische informatie, zoals de 1 Million Club, kan de resultaten van een octrooistudie nog versterken.

Leidt digitalisering van producten tot keuzestress?

Voor fabrikanten van fysieke producten biedt de digitalisering enorme opportuniteiten om hun bestaande aanbod verder te ontwikkelen tot slimme, geconnecteerde producten. Van het inbouwen van sensoren, intelligentie en communicatie tot het ontwikkelen van digitale services om zich volledig te herpositioneren binnen de waardeketen, de mogelijkheden die de digitale technologieën bieden lijken onbeperkt. Voor een typische productbouwer is dit grotendeels een nieuwe wereld en is het een enorme uitdaging om alle opties te verkennen vooraleer hij de juiste richting voor de ontwikkeling van zijn eigen slim product kan bepalen. Bovendien wordt hij geconfronteerd met een steeds sneller evoluerend competitief landschap waarin naast de klassieke concurrenten nu ook digitale productbouwers, softwarebouwers en startups opduiken die complementaire of concurrerende functionaliteiten voor zijn product aanbieden.

Het efficiënt verkennen en beoordelen van al deze snel evoluerende, en voor de productfabrikant grotendeels nieuwe elementen die mee de juiste keuzes bepalen voor het slim maken van zijn product, is voor veel bedrijven een overweldigende uitdaging die zelfs verlammend kan werken ('smart product paralysis'). Bedrijven hebben dus geen behoefte aan nog meer wilde ideeën uit bijvoorbeeld brainstormsessies, maar wel aan gevalideerde informatie.

Octrooionderzoek als gouden informatiebron voor gevalideerde informatie

Octrooistudies kunnen een bijzonder nuttige leidraad bieden bij het maken van deze keuzes. Octrooien zijn immers het resultaat van de R&D-inspanningen van andere bedrijven. Zij weerspiegelen de richting waarin andere bedrijven hun productontwikkeling (en de daarmee gepaard gaande investeringen) stuurden en valideren de werkzaamheid van bepaalde keuzes. Octrooien en octrooidatabases bevatten dus een schat aan technische en business intelligence, en kunnen als bron van gevalideerde innovatie de productbouwer ondersteunen bij het oriënteren van de ontwikkeling van zijn eigen slim product.

Octrooien zijn in de eerste plaats natuurlijk juridische documenten. Een verleend octrooi waarvan de instandhoudingstaksen werden betaald, geeft de octrooihouder tijdelijk het recht om aan derden de exploitatie van zijn vinding te verbieden. Daarnaast vormen octrooien ook een rijke, vaak zelfs unieke, bron van technische informatie. In ruil voor het tijdelijk monopolie, dient het octrooi de beschermde uitvinding immers op een dermate heldere en volledige manier publiek te maken, dat deze door een vakman kan worden toegepast. Maar mits de juiste tools en vaardigheden kunnen octrooien en octrooidatabases ook unieke business-gerelateerde inzichten bieden.

De meest gekende octrooidatabase, samengesteld door het Europees Octrooibureau (EOB), verzamelt octrooidocumenten van nagenoeg over de hele wereld. Commerciële providers bouwen hier vaak nog hun eigen octrooidatabase bovenop, met nog meer informatie, zoals een korte samenvatting van elke publicatie of het verzamelen van bij elkaar horende uitvindingen in octrooifamilies.

Een professioneel octrooionderzoeker kan uit dergelijke database via gerichte zoekstrategieën een lijst van relevante octrooien samenstellen, om daarna met steeds performanter wordende statistische analysetools te komen tot bruikbare inzichten rond het potentieel van technologieën en markten. Een productbouwer die zijn product slim wil maken, krijgt daarmee gerichte antwoorden die hem ondersteunen bij het oriënteren van de ontwikkeling en hem toelaten snel de meest veelbelovende ideeën te identificeren.

Voorbeeld: slimme transportcontainers, vanuit octrooien bekeken

Laten we het voorbeeld nemen van een fabrikant van transportcontainers, die zich de vraag stelt of en hoe hij digitale technologieën kan inzetten om een container slim te maken.

Een opzoeking in octrooidatabases op basis van sleutelwoorden en classificaties levert een lijst op van 888 octrooidocumenten rond slimme containers. Een eerste analyse naar de evolutie van het jaarlijks aantal octrooiaanvragen voor de voorbije 20 jaar illustreert duidelijk dat de globale R&D-investeringen rond slimme containers snel toenemen. Onze fabrikant heeft hiermee meteen een indicatie van de stijgende trend in waarde en valorisatiepotentieel van de implementatie van digitale technologieën in zijn toepassing.

Een volgende analyse geeft een beeld van de belangrijkste technologieën en concepten waarin werd geïnvesteerd, en hun trend over de voorbije 20 jaar. De ontwikkelingen rond slimme containers situeren zich vooral op het vlak van communicatie (draadloze netwerken, Bluetooth), identificatie (RFID, barcode), tracking, beveiliging en monitoring. Deze analyse geeft de containerfabrikant niet enkel inspiratie over welke richtingen hij uit kan met zijn eigen ontwikkeling, ze biedt meteen ook oriëntering door de kwantificatie van de frequentie waarmee andere bedrijven de voorbije jaren investeerden in een bepaald concept of technologie.

Wanneer we ons verder beperken tot uitvindingen (octrooifamilies) waarvoor ook een aanvraag in Europa of de VS werd gedaan, krijgen we een beeld van de bedrijven op de Europese en Amerikaanse markt die het meest investeerden in R&D rond slimme containers. Voor onze containerfabrikant loont het dus zeker de moeite om de octrooiportfolio’s van deze spelers nader te bekijken in zijn beoordeling welke digitale technologieën hij best kan implementeren in zijn eigen activiteiten.

Statistische analyses van octrooidatabases bieden nog veel meer mogelijkheden om de waarde van een individueel octrooi of de octrooiportfolio van een bedrijf te meten: octrooien of bedrijven die het vaakst geciteerd worden in andere octrooien, bedrijven met de snelst groeiende octrooiportfolio, het aantal landen of regio’s waar een bedrijf een octrooiportfolio aanhoudt, … Elke analyse levert nieuwe, gevalideerde informatie en inzichten op voor het beslissingsproces van onze containerfabrikant.

1 Million Club

Bovenstaande methodologie wordt nog krachtiger wanneer we het octrooionderzoek gaan combineren met een andere bron van gevalideerde innovatieconcepten: de 1 Million Club, digitale scaleups die meer dan 1 miljoen euro aan kapitaal ophaalden of meer dan 1 miljoen euro recurring revenue genereerden. Sirris bouwde een unieke database waarin informatie van deze succesvolle digitale productbouwers bijeengebracht werd. De database laat de containerfabrikant uit ons voorbeeld toe om relevante Europese scaleups te identificeren die veel geld hebben opgehaald en voor zijn case interessant zouden kunnen zijn. Eén van de namen die uit de database naar voor komt is Veniam, een bedrijf dat ook in het octrooionderzoek opdook als één van de belangrijkste spelers. Beide analyses versterken elkaar in dit geval, en deze synergie is voor onze containerfabrikant een indicatie van het nadrukkelijke belang van de technische informatie in de octrooien van dit bedrijf bij het afwegen van de mogelijke scenario’s voor de ontwikkeling van zijn eigen slim product.

Zelf ook waarde uit octrooien halen?

Zit u zelf met vragen over hoe uw product slim te maken? Contacteer de Octrooicel van Sirris! Sinds 1998 adviseren wij bedrijven over intellectuele eigendom en assisteren wij hen in de omgang met octrooien in innovatietrajecten. Naast de noodzakelijke technologische kennis, beschikken de experts van de Octrooicel over de opleiding, expertise en tools om via efficiënte octrooionderzoeken advies te geven over technieken, concurrenten of markten. Samen met de Sirris-experts in het domein van slimme producten, voor de diepere analyse van octrooien en technologieën, kunnen wij u bijstaan om richting te geven aan de ontwikkeling van uw slim product.

De Octrooicel van Sirris werd gecreëerd dankzij de steun van de FOD Economie. Van het Europees Octrooibureau kreeg ze in 2002 het statuut van Patlib-centrum (Patent Library).

Dit artikel werd mede mogelijk gemaakt dankzij de steun van Innoviris.