Normalisatie: kwalificatie van de operatoren van LBM-machines

Begin augustus hebben het ISO en het ASTM samen een nieuwe operationele norm gepubliceerd. Deze norm geeft een gedetailleerde beschrijving van de vereisten voor de kwalificatie van de operatoren van fusion laser machines met metaalpoederbed en van 3D-printapparatuur specifiek voor toepassingen in de lucht- en ruimtevaart. Dit document is van toepassing wanneer er een kwalificatietest van de operator contractueel of door de normen van dit vakgebied vereist is.

De norm geeft een uitvoerige beschrijving van een te volgen, gestandaardiseerd stappenplan voor de kwalificatie, her- en diskwalificatie van de operatoren, evenals de aspecten waarmee men daarbij rekening dient te houden, te weten de theoretische testen, de praktische testen en een bewijs van goede gezichtsscherpte. Men baseert de kwalificatie van de operatoren op essentiële variabelen (bijvoorbeeld het materiaal, het model van de machine,…) waarbij men voor elkeen van deze variabelen een kwalificatieprogramma definieert. Om te werken buiten dit kwalificatieprogramma is dus een nieuwe kwalificatie vereist.

De theoretische test kan bestaan uit een meerkeuzevragenlijst voor de evaluatie van de kennis van de operator:

  • over de veiligheidsaspecten (machine, poeder, brand,…)
  • over basisbegrippen van het procedé, de apparatuur, de parameters ervan en het onderhoud, de verschillende bedieningen, nabehandelingen,…
  • over het toepassingsgebied en de geldigheidsperiode van het kwalificatietestcertificaat.

Vervolgens moet de operator aantonen dat hij/zij de nodige stappen kent van het procedé op een laser fusion machine met metaalpoederbed om zijn/haar praktische bekwaamheid te bewijzen:

  • Installatie en afstellen van het systeem
  • Opvolging en beheer van de fabricage van de werkstukken
  • Voorbereiden van de werkstukken voor de nabehandeling
  • Onderhoud van het systeem

Een certificaat dat 2 jaar geldig is dient als bewijs dat de operator geslaagd is voor alle vereiste testen. Dit certificaat is enkel geldig voor het machinemodel, het materiaal en de bekwaamheden die men heeft geëvalueerd.

Tenslotte bevat de norm voorbeelden van de inhoud van de theoretische en praktische evaluaties evenals het kwalificatietestcertificaat.

Meer informatie kan men bekomen via de Normenantenne 'Additive Manufacturing' van Sirris: Bruno.Verlee@sirris.be en Laurent.Voets@sirris.be

Bron

  • ISO-ISO/ASTM 52942:2020 Additive Manufacturing - Kwalificatieprincipes - Kwalificatie van machineoperatoren van fusion laser machines met metaalpoederbed en apparatuur gebruikt voor toepassingen in de lucht- en ruimtevaart