AutoLas : Succesvol en competitief omschakelen van manueel naar geautomatiseerd/gerobotiseerd lassen

Het automatiseren van het lassen voor kleine reeksen is uitermate belangrijk om te vrijwaren dat deze activiteiten in Vlaanderen behouden kunnen worden en tevens het tekort aan geschoold personeel opgevangen kan worden. Immers, reductie van de werkvoorbereidings- en lascyclustijd (25 à 40%) en stijging in kwaliteit (40 à 60% minder uitval) zorgen ervoor dat lasbedrijven kostefficiënt kunnen inspelen op de veranderende marktvragen en bijgevolg lasactiviteiten kunnen behouden en nieuwe markten kunnen aanboren.

Programma

VIS/TR-iV: VIS trajecten voor innovatievolgers

Projectduur

01/05/2017 – 30/04/2019

Doelstellingen

De succesvolle inzet van robots voor het lassen van grote reeksen is reeds sinds decennia een feit, voornamelijk in de automobielindustrie. Echter, veranderende klantverwachtingen (korte doorlooptijden, hogere kwaliteit, kleiner reeksen en constante kostendruk) zorgen ervoor dat Vlaamse KMO’s (met een typische loonhandicap) uit de maakindustrie hun productieapparaat dienen te transformeren naar een flexibel en responsief systeem. Zo ook voor de bedrijven die lasoperaties uitvoeren. Het automatiseren van lasoperaties voor kleine reeksen is niet vanzelfsprekend. Echter, er zijn verschillende technologische evoluties binnen het lassen (o.m. gedigitaliseerde werkvoorbereiding, performante lasrobots, ondersteunende technologie) die toelaten om ook voor het lassen van kleinere reeksen een zinvolle automatisatie door te voeren. Voorlopers in de industrie benutten deze nieuwe technologieën. Daarmee kunnen ze niet alleen het tekort aan vakbekwame lassers opvangen maar ook de kwaliteit verbeteren, “just in time delivery” bewerkstelligen en de kostprijs verlagen. Dit versterkt hun concurrentiepositie en laat toe om werkgelegenheid in eigen land te behouden. De inzet van intelligente lasrobots/lasvoorbereidingssystemen biedt dus meer kansen dan bedreigingen. Door de snelle evolutie liggen vele toepassingen nu ook binnen het bereik van innovatievolgers. Het innovatiedoel van dit project bestaat erin om innovatievolgers te sensibiliseren omtrent de mogelijkheden van recente technologieën en hen te ondersteunen bij de eerste implementatiestappen.

Er is een zekere activatiestimulans nodig, een proactieve “no-nonsense” aanpak om interesse op te wekken. Vermits een groot aantal ondernemingen bereikt moet worden, gebeurt dit bij voorkeur met laagdrempelige acties: technologiewacht, publicaties, presentaties op events en beurzen. Dergelijke op maat gesneden infostroom moet bij 600 bedrijven een klimaat van curiositeit creëren. Een tweede doelstelling is om 300 bedrijven actief bij het project te betrekken en dieper inzicht te verschaffen en aan de slag te krijgen door bedrijfsbezoeken bij voorlopers en deelname aan thematische workshops. De workshops bevatten naast een theoretisch luik ook een praktische hands-on sessie waarbij deelnemers uit eerste hand de mogelijkheden en beperkingen van een technologie kunnen ervaren. Door (beperkt) individueel advies, zullen de bedrijven geholpen worden bij de eerste stappen van hun implementatietraject (drempel voor implementatie verlagen). Deze actie moeten resulteren in het begeleiden van minstens 50 bedrijven.

Doelgroep

De ruime doelgroep van het project bestaat uit een 700-tal bedrijven uit diverse subsectoren van de metaalsector (metaalvervaardiging in constructie, tankbouw, transport, machines). De productieactiviteiten van deze bedrijven kunnen verschillende productietechnologieën bevatten, met een aanzienlijk aandeel aan lasoperaties (> 15%). Deze bedrijven worden geconfronteerd met steeds kleiner wordende lasseries. De innovatievolgers die we binnen dit project willen sensibiliseren hebben meestal een gezonde argwaan om nieuwe technologieën te gebruiken, zelfs al hebben deze hun meerwaarde en maturiteit bewezen.

Deze groep kan opgesplitst worden in twee subgroepen:

  • Bedrijven die kunnen en willen investeren maar onvoldoende zicht hebben op mogelijkheden en de beperkingen van de nieuwe technologie, 
  • Bedrijven die reeds geïnvesteerd hebben in lasautomatisatie (en -robots) voor kleinere reeksen, maar die slechts een fractie van het potentieel benutten.

Samenvatting

Het automatiseren van het lassen voor kleine reeksen is uitermate belangrijk om te vrijwaren dat deze activiteiten in Vlaanderen behouden kunnen worden en tevens het tekort aan geschoold personeel opgevangen kan worden. Immers, reductie van de werkvoorbereidings- en lascyclustijd (25 à 40%) en stijging in kwaliteit (40 à 60% minder uitval) zorgen ervoor dat lasbedrijven kostefficiënt kunnen inspelen op de veranderende marktvragen en bijgevolg lasactiviteiten kunnen behouden en nieuwe markten kunnen aanboren. Door dit project zullen ook de innovatievolgers met lasactiviteiten in de Vlaamse maakindustrie in staat gesteld worden om zinvolle beslissingen te nemen inzake lasautomatisatie en daarmee in kunnen spelen op de veranderende klanteneisen.

Resultaat

Studiemiddagen, publicaties in vakliteratuur en een zelflerend netwerk hebben ca. 850 bedrijven in contact gebracht met het AutoLas-project, een 350-tal bedrijven heeft aan een van de workshops deelgenomen en meer dan 50 bedrijven werden begeleid in hun zoektocht naar automatisering van het lassen.

Naast de beoogde sensibilisering en informatiestroom hebben de opgezette acties reeds tijdens de looptijd van het VISiv-AutoLas-project bijgedragen tot concrete investeringen in robot- en cobotlassystemen bij meerdere bedrijven.

Bovendien werden in overleg met de industriële stuurgroep handige tools ontwikkeld hetgeen een blijvend resultaat is van het Autolas-project. Belgische bedrijven kunnen van deze tools gebruik maken in hun zoektocht naar meer automatisering bij het lassen:

  • BIL heeft in samenwerking met VDAB een lasrobotopleiding uitgewerkt in overeenstemming met de IIW-richtlijnen (international institute of welding). Bedrijven met vragen omtrent het certificeren van operatoren van robotlascellen kunnen hiervoor nu dus terecht bij het BIL.
  • Daarnaast heeft BIL-IBS geïnvesteerd in een cobotlassysteem om bedrijven de mogelijkheid te geven hands-on kennis te laten opdoen met dergelijke systemen en haalbaarheidstesten uit te voeren in hun eigen bedrijf alvorens te beslissen over een aankoop.
  • Ook bij robotlassen moeten de juiste lasparameters worden ingesteld om een kwalitatieve las te bekomen en dit vereist kennis over de invloed van de verschillende parameters op het lasproces en vereist ook de mogelijkheid om zelf destructieve kwaliteitsbeoordelingen uit te voeren. BIL ontwikkelde dan ook een handige tool in de vorm van een schuiflat die de invloed van enkele lasparameters op het lasproces aangeeft en via online posters is nog meer uitleg toegankelijk gemaakt. Om de kwaliteit van de las te controleren ontwikkelde BIL een praktische cursus 'lasrobotkwaliteit zelf controleren'. Reeds tijdens de looptijd van het AutoLas-project werden een vijftigtal bedrijven hierin opgeleid.

Thema’s

Automatisatie, Robotica, Controlesystemen, Lasertechnologie, Materiaalbewerking (draaien, boren, gieten, malen, vlakken/frezen, snijden), Solderen en lassen

Partners

AgoriaBelgisch Instituut voor Lastechniek (BIL)  Agentschap innoveren en ondernemen