Antimicrobiële oppervlakken in de strijd tegen infecties

Midden in de huidige coronapandemie is de preventie van infecties meer dan ooit actueel. Het Europese AMiCI ePlatform-netwerk, waarin ook Sirris betrokken is, heeft tot doel de kennisopbouw van nieuwe antimicrobiële oppervlakken te versnellen als hulpmiddel in de strijd tegen resistente bacteriën die een steeds sterkere vijand worden in ziekenhuizen. Jaarlijks sterven naar schatting 37.000 mensen rechtstreeks aan een dergelijke infectie en nog eens 110.000 ziekenhuispatiënten via indirecte weg. Om de opgedane kennis in de markt te introduceren, komt op dit project nu een vervolg met een ePlatform voor een testbed-tool doorheen de EU, voor antimicrobiële coatingoplossingen in de gezondheidszorg die op de markt komen.  

Bacteriën en virussen verspreiden zich onder meer via contact, rechtstreeks van mens op mens of via oppervlakken. De efficiëntste preventiemaatregel is handhygiëne, in combinatie met efficiënte reiniging. Desondanks deze en andere maatregelen neemt het aantal resistente bacteriën in ziekenhuizen gestaag toe waartegen zelfs de sterkste antibiotica geen verhaal meer hebben. Voor virussen zoals COVID-19 of het norovirus ligt het nog moeilijker aangezien antibiotica helemaal geen effect hebben.  

Oppervlakken met de intrinsieke eigenschap om microben te elimineren zijn een hulp in de strijd tegen deze micro-organismen. De antimicrobiële eigenschappen van koper en zilver zijn al langer gekend. Bacteriën die bijvoorbeeld op koperoppervlakken terechtkomen worden binnen 1 à 2 uur gedood. Recent onderzoek toonde aan dat het COVID-19 virus slechts 4 uur op een Cu-oppervlak detecteerbaar was, terwijl het voor andere oppervlakken zoals staal, karton en plastiek tot enkele dagen detecteerbaar en overdraagbaar was. Nieuwe stoffen en coatings werden ontwikkeld, binnen onderzoeksprojecten en door bedrijven, voor toepassing op frequent aangeraakte oppervlakken, elk met specifieke eigenschappen, voor- en nadelen. De uitdaging vandaag is het bewijzen van de effectiviteit van deze nieuwe coatings in realistische situaties van de gezondheidszorg. Het is immer erg moeilijk te onderzoeken wat de impact is van een coating op de verspreiding van onzichtbare vijanden, zeker in een ziekenhuis waarbij veel parameters (reiniging, bezoekers, personeel, patiënten,…) een invloed kunnen hebben op het resultaat.   

AMiCI-netwerk voor nieuwe hygiënische toepassingen 

Onderzoekers, bedrijven en experts uit verschillende disciplines (coatings, materialen, microbiologie, gezondheidszorg) hebben de state-of-the art omtrent het mogelijk gebruik van antimicrobiële oppervlakken in ziekenhuissettings op Europese schaal onderzocht binnen het COST AMiCI-netwerk, waarin ook Sirris met haar expertise in coatings betrokken was. Er werd onder andere onderzocht hoe nieuwe antimicrobiële producten konden ontwikkeld worden die resistentie op termijn niet in de hand werken, welke invloed reiniging heeft op de effectiviteit, hoe studies efficiënt uitgevoerd kunnen worden en hoe de regelgeving marktintroductie mogelijk maakt.   

Vervolgproject COST Innovator Grant 

Op dit project komt nu een vervolg met een ePlatform voor een testbed-tool op Europese schaal (COST Innovators CIG-15114). Het ePlatform biedt een oplossing voor begeleiding van testen in realistische situaties. Daarnaast wordt ook een businessplan ontwikkeld die organisaties kunnen gebruiken wanneer ze naar de markt gaan. In het ePlatform is ook een beslissingstool vervat voor ziekenhuizen die de antimicrobiële oppervlakken in gebruik nemen. In het nieuwe project zal Sirris instaan voor hulp aan de industrie bij opname van coatingtechnologie via advies, haalbaarheidstests en opschaling. Het zal hierbij gaan om mechanische en chemische duurzaamheidstesten op antimicrobiële coatings.